TRANS YAĞLAR

TRANS YAĞLAR Beslenme

By: Murat Yavuz

Yağlar (lipit), insan vücudu için gerekli olan en önemli enerji kaynaklarından biridir. 1 gram yağ 9 kaloridir. Yağlar, karbonhidrat ve proteinlerle birlikte vücudumuzda enerji sağlayan 3. ana besin grubundan biridir. Karbonhidrat ve proteinlere göre daha fazla enerji verir. Yağlar, yağ asitleri, karbon, oksijen ve hidrojenden meydana gelir.

Yağlar;

- Doymuş yağlar

- Doymamış yağlar (tekli doyamamış, çoklu doymamış, trans yağlar) olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

Bu makalemizde insan sağlığını çok büyük düzeyde tehdit eden trans yağları konu alacağız.

Trans yağlar, sıvı bitkisel yağların hidrojen ile ısıtılması sonucu oluşan yağlardır. Yani sıvı yağları oluşturan moleküller arasındaki boşlukların hidrojen ile doldurularak kimyasal olarak preslenmesidir. Ayrıca yemeklerde kullandığımız sıvı yağların sürekli ısıtılıp tekrar aynı yemekte (fast food yemekler,özellikle patates kızartmaları için) kullanımı da bu yağ türü oluşumunu göstermektedir. Trans yağların çok kullanılmasının en önemli sebebi maliyetinin daha düşük olmasıdır. Birçok gıda firması da bunun için trans yağı tercih etmektedir. Pastanelerde, kafelerde, fast food restoranlarda bu yağlar sürekli ısıtılıp tekrar kullanılmaktadır. Trans yağın zararını anlatan bir deneyde aynı ortama bir paket sıvı yağ bir paket margarin ve karınca konuluyor. Karıncaların hepsinin sıvı yağı tercih ettikleri gözleniyor.

Peki trans yağların vücuda nasıl bir zararı vardır ?

Öncelikli olarak kimyasal oldukları için vücut bu yağları tanımamaktadır. Bu da direkt olarak depo edilmesine neden olur. Damar tıkanmasına sebep olan kötü kolesterolü (LDL) artırır. İyi kolesterolü (HDL) azaltır. Son zamanlarda görülmüştür ki trans yağlar ile beslenen kişilerde kalp damarlarında tıkanıklık görülme olasılığı daha fazladır. Özellikle kalbi besleyen damarlarda bu yağlar yapışarak tıkamasına neden olmaktadır. Bunun yanı sıra kanser, obezite, kalp hastalıkları, kısırlık, karaciğer rahatsızlıkları gibi hastalıkların da ortaya çıkmasında çok büyük rol oynar.

Her yerde karşımıza çıkan bu zararlı yağ ile nasıl mücadele etmeliyiz?

Kullandığımız ya da aldığımız besinlerdeki ürünlerde trans yağ olup olmadığını paketlerin üzerini okuyarak kontrol etmeliyiz. Yani daha bilinçli tüketiciler olmalıyız. Dışarıda yemek yemek zorunda kalıyorsak daha çok haşlama yemekler, tatlı tercihinde ise (tabi ki tercih etmiyoruz ama edersek) daha çok sütlü tatlıları tüketmeliyiz. Yemeklerimizde ise sıvı yağlar (zeytinyağı, fındık yağı, soya, mısır) yağlarının kullanımına dikkat etmeliyiz.

Kolayımıza geldiği için yada maliyeti düşük diye trans yağları tercih etmemeliyiz. Dünya üzerinde hiçbir mekanizmada görülmemiş mükemmel bir yapıya ve işleyişe sahip olan insan vücuduna bu zararı verip tahrip etmek ya da bu mükemmel işleyişi devam ettirmek sizlerin elinde..